Medisch dossier

Open Mouth Posture Syndrome (OMPS): een nieuwe kijk op mondademhaling

Veel kinderen en volwassenen hebben een open mondhouding zonder zich hiervan bewust te zijn. Traditioneel werd dit voornamelijk verklaard door mondademhaling als gevolg van een neusobstructie. Nieuwe wetenschappelijke inzichten laten echter zien dat een afwijkende mondhouding veel complexer is. In 2025 introduceerden onderzoekers daarom het concept Open Mouth Posture Syndrome (OMPS). Hierbij worden niet alleen de ademhaling, maar ook de rustpositie van de tong, lipsluiting, spierfunctie, kaakontwikkeling en slaapkwaliteit als één samenhangend fysiologisch systeem beschouwd. Dit helpt zorgverleners om patiënten eerder te herkennen die risico lopen op afwijkende craniofaciale groei of slaapgerelateerde ademhalingsproblemen.

Open Mouth Posture Syndrome

Open Mouth Posture Syndrome (OMPS) is een nieuw voorgesteld classificatiemodel dat een bredere verklaring geeft voor de gevolgen van een chronisch geopende mondhouding. Volgens de auteurs ontstaat een vicieuze cirkel waarbij verminderde neusademhaling leidt tot een open mond, een lage tongpositie en een versmalde bovenkaak, waardoor de neusademhaling opnieuw wordt belemmerd.

De vicieuze cirkel

Volgens de auteurs verloopt deze cyclus als volgt:

  • Verminderde neusademhaling
  • Open mondhouding
  • Lage tongpositie
  • Minder ondersteuning van de bovenkaak
  • Vernauwing van de bovenkaak
  • Toegenomen weerstand in de neus
  • Nog moeilijkere neusademhaling

Deze onderlinge beïnvloeding kan ervoor zorgen dat structurele veranderingen zich geleidelijk ontwikkelen tijdens de groei.

De vijf OMPS-subtypen

Het classificatiemodel onderscheidt vijf hoofdgroepen:

1. Tonggerelateerde aandoeningen

  • Afwijkende tongrustpositie
  • Tongriemproblematiek (ankyloglossie)
  • Afwijkend slikpatroon (dyskinesie)

2. Gewoonte-mondademhaling

Een open mondhouding blijft bestaan terwijl de oorspronkelijke oorzaak verdwenen is.

3. Anatomische mondademhaling

Bijvoorbeeld onvoldoende lipsluiting of andere anatomische beperkingen.

4. Obstructieve mondademhaling

Door obstructies van:

  • neus
  • nasofarynx
  • orofarynx
  • laryngofarynx
  • lagere luchtwegen

5. Sleep-Disordered Breathing

  • snurken
  • obstructieve slaapapneu
  • centrale slaapapneu

Mogelijke klinische kenmerken

Volgens de auteurs worden onder andere de volgende kenmerken regelmatig gezien:

  • smalle bovenkaak
  • hoog gehemelte
  • kruisbeet
  • open beet
  • vergrote overjet
  • verticale gelaatsgroei
  • voorovergebogen hoofdhouding
  • afwijkende tongrust
  • spraakproblemen
  • verminderde slaapkwaliteit

Niet iedere patiënt ontwikkelt alle kenmerken; de ernst verschilt per individu.

Multidisciplinaire benadering

De auteurs benadrukken dat patiënten met OMPS vaak meerdere betrokken orgaansystemen hebben. Daardoor kan samenwerking nodig zijn tussen huisarts, KNO-arts, orthodontist, tandarts, logopedist, slaapgeneeskundige en andere zorgverleners. Vroege herkenning kan bijdragen aan een gerichte diagnostiek en behandeling.

Belangrijke kanttekening

OMPS is een nieuw voorgesteld classificatiemodel. Het artikel is gepubliceerd als een narratieve review/opinion paper en vormt een conceptueel raamwerk voor verder wetenschappelijk onderzoek. De auteurs geven zelf aan dat toekomstige studies nodig zijn om diagnostische criteria en behandelprotocollen verder te ontwikkelen en te valideren.

Wetenschappelijke verdieping

Wetenschappelijke publicaties

Onderstaande publicaties vormen de wetenschappelijke verdieping bij dit medische dossier. Per studie tonen we de belangrijkste bevindingen, klinische relevantie en eventuele beperkingen.

Overig 2025 Journal of Clinical Medicine

Open Mouth Posture Syndrome: A New Perspective on Mouth Breathing

Can F. Keleş, Mehmet O. Akin, Selin Çelik, et al.

Samenvatting

Deze publicatie introduceert het concept Open Mouth Posture Syndrome (OMPS) als een nieuw classificatiemodel voor patiënten met een chronisch geopende mondhouding. De auteurs stellen dat mondademhaling, tongpositie, lipsluiting, craniofaciale groei, spierfunctie en slaap niet los van elkaar moeten worden beoordeeld, maar onderdeel zijn van één fysiologisch systeem. Het artikel beschrijft een nieuwe classificatie met vijf subtypen van OMPS en bespreekt de mogelijke relatie met afwijkende kaakontwikkeling, slaapgerelateerde ademhalingsstoornissen en functionele problemen. De auteurs benadrukken dat het model bedoeld is als basis voor verdere wetenschappelijke validatie en toekomstige diagnostische protocollen.

Klinische relevantie

Voor huisartsen, KNO-artsen, orthodontisten, tandartsen, logopedisten en slaapgeneeskundigen biedt dit artikel een bredere kijk op patiënten met mondademhaling en een open mondhouding. Het benadrukt dat niet alleen de luchtweg, maar ook tongfunctie, lipsluiting, craniofaciale groei en slaap gezamenlijk moeten worden beoordeeld. Het artikel ondersteunt een multidisciplinaire benadering en kan helpen bij het vroeg herkennen van patiënten met een verhoogd risico op afwijkende kaakontwikkeling of slaapgerelateerde ademhalingsproblemen. Omdat OMPS een nieuw voorgesteld classificatiemodel is, dienen de aanbevelingen te worden geïnterpreteerd binnen de context van verder wetenschappelijk onderzoek.

Beperkingen van de studie

Dit artikel betreft een narratieve review en opinion paper en geen systematische review of meta-analyse. Er zijn geen nieuwe patiëntgegevens verzameld en het voorgestelde classificatiemodel is nog niet klinisch gevalideerd. Diagnostische criteria, reproduceerbaarheid en behandelprotocollen moeten in toekomstig onderzoek verder worden onderzocht. De auteurs benoemen deze beperkingen expliciet en presenteren OMPS als een conceptueel raamwerk voor vervolgonderzoek.

DOI: 10.3390/jcm14103586 Licentie: CC BY 4.0